31 Ekim 2016

Ne okumalıyım ? – İslamiyet öncesi ve Orta Asya Türk tarihi


Ne okumalıyım ? – İslamiyet öncesi ve Orta Asya Türk tarihi

Okunması gereken kitaplar
           Bir önceki yazımda, Osmanlı tarihi konusunda, başlangıç için ne okunmalı şeklinde bir liste hazırlamış ve kitaplar hakkında kısa kısa bilgi vermiştim. Bu sefer ise İslamiyet öncesi Türk tarihi ağırlıklı olarak Orta Asya Türk tarihi hakkında kitap tavsiyelerinde bulunacağım. Bu kitaplar da kendi alanlarında kaynak kitap olup bu alana ilgi duyanlar için gayet iyi bir başlangıç olacaktır.







Oğuz Destanı – Zeki Velidi Togan


Oğuz Destanı - Zeki Velidi Togan
Oğuz Kağan destanını bilmeyen yoktur sanırım. Eğer bilmiyorsanız, Türk tarihine ilgi duyan birisi olarak mutlaka okumanız gerekiyor. Oğuz destanının piyasada birçok baskısını bulabilirsiniz; bunlardan birisini de okuyabilirsiniz fakat eğer konuya çok vakıf değilseniz, sadece destanı okumak ile yetinmiş olursunuz. (Eğer okumak isterseniz Faruk Sümer’in Oğuz destanını tavsiye ederim)

Zeki Velidi Togan ise Reşideddin Oğuznamesi, Tercüme ve Tahlili adını verdiği bu eserde sadece Oğuz destanını anlatmakla yetinmemiş, Oğuz destanının neden önemli olduğunu, içerisinde geçen şahıslar ve bu şahısların ne ifade ettiğini, boy ve aşiretlerin açıklaması ile değerlendirmesi yapmış, Oğuz destanı içerisinde anlatılan Türk dünyasını, yaşayışını ve orada ismi geçen şahısları tam olarak anlamanızı sağlamıştır ki sanırım bu güzel bir başlangıç olacaktır.


Türk Kültür Tarihine Giriş Serisi – Bahaeddin Ögel


Türk Kültür Tarihine Giriş - Bahaeddin Ögel
Selçuklu tarihinin babası Osman Turan, Osmanlı tarihinin babaları ise İsmail Hakkı Uzunçarşılı, İsmail Hami Danişmend, Fuad Köprülü gibi isimler ise Hun ve Göktürk gibi İslamiyet öncesi Türk tarihinin babası da Bahaeddin Ögel’dir. Osmanlıca denilen eski Türkçe bilinmeden Osmanlı tarihi, Farsça bilmeden de Selçuklu ve İlhanlı tarihi yapılamayacağı gibi, Çince bilmeden de Göktürk ve Hun tarihi yapılamaz. Bahaeddin Ögel ise, Türkiye’de bu işi hakkıyla başlatan kişidir.
Türk Kültür Tarihine Giriş serisinde ise adı üzerinde, eski Türk toplumlarının yaşam biçimi ele alınmış, Hun ve Göktürk döneminden Osmanlı dönemine kadarki Türk toplumunun aklınıza gelebilecek her konuda yaşam tarzı ve kültürü detaylıca açıklanmıştır. Yemeklerinden cenazelere, günlük yaşama kadar o devirde Türk toplumunun nasıl yaşadığı ve nasıl bir kültüre sahip olduğu detaylı şekilde anlatılmıştır.

Türk Mitolojisi – Bahaeddin Ögel


Türk Mitolojisi - Bahaeddin Ögel
Bir paragraf yukarıda Türk kültür yaşamını öğrenmiştik, şimdi de mitolojisini öğrenelim değil mi ? Bahaeddin Ögel kitabın önsözünde şöyle demiş: “Mitoloji araştırmaları, din tarihi incelemeleri ile de yakından ilgilidir. Fakat mitoloji, yanlızca bir din tarihi de değildir”. Yani sadece Türk dinini değil, efsaneleri de bu işe girmektedir. O nedenle eğer Türk efsanelerini, dini inanışlarını yani mitolojisini merak ediyorsanız, bu kitabı okumanız gerekiyor.


Eski Türk Dini – İbrahim Kafesoğlu

Eski Türk Dini - İbrahim Kafesoğlu

İslamiyet öncesi Türk inanışları hakkında birçok laf ortaya atılır; şamanizm, Gök Tanrı, yer su kültü, pagan, ata ruhlar vs. gibi. Bu konuda bir kafa karışıklığı var. Bunu en iyi giderecek kitaplardan biri de İbrahim Kafesoğlu’nun Eski Türk Dini’dir. Türkler neye inanırdı, neye ve nasıl tapardı, dini yaşamları nasıldı diye merak ediyorsanız, bakmanız gerekiyor.

Büyük Hun İmparatorluğu Tarihi – Bahaeddin Ögel


Büyük Hun İmparatorluğu Tarihi - Bahaeddin Ögel
Asya Hunları yani Büyük Hun İmparatorluğu’nu Türkiye ile tanıştıran eser sanırım budur. Ve işin ilginç tarafı, halen daha Asya Hunları hakkında yazılmış en geniş kitaplardan birisidir. Aradan geçen onca zamandan sonra güncelliğini kaybeden ufak birkaç madde dışında halen daha başvurulacak en geniş Hun tarihidir.
Çin kaynaklarına göre yazıldığı için o aşırı milliyetçi efsanelerden uzak, Çin kaynaklarında geçen Hunların atalarını, Tuman yani Teoman’ı, Mete’yi ve, sonraki Hun dönemi ve Çin’deki diğer Türk hanedanlarını öğrenebileceğiniz en geniş kapsamlı eser.

İskitler – İlhami Durmuş


İskitler - İlhami Durmuş
Büyük bir bölümünü Türklerin oluşturduğu İskitlerin ne olduğu halen daha tartışmalı olsa da; Grek, Asur, Pers, Çin kaynaklarına göre İskitler kimdir, ne yapmışlardır, Pers, Slav yahut Turani bir kavim olup olmadıkları, dilleri, dinleri ve yaşayışlarının Türklerle olan ilişkisini açıklamak anlamında yazılmış en geniş kapsamlı kitaptır.
İskit – Saka kültürü, siyasi yaşamı, dinleri, dilleri, gelenekleri, sanatı gibi konularda bilgi almak istiyorsanız kesinlikle okumanızı tavsiye ediyorum.

Göktürkler I-II-III – Ahmet Taşağıl


Göktürkler - Ahmet Taşağıl
Bizde efsaneler ile bilinen bir başka konu da Göktürklerdir. Ahmet Taşağıl ise klasik Çince bilen ender tarihçilerimizden biri olarak, efsanelerden tamamen uzak, yazılı çağdaş Çin kaynakları yardımıyla Göktürk tarihini başlangıcından bitimine kadar ele alarak bu konudaki eksikliği muazzam şekilde kapatmıştır.
Göktürkler’in tam tarihini öğrenmek istiyorsanız, kesinlikle okumanız gerekiyor.


Kök Tengri’nin Çocukları – Ahmet Taşağıl


Kök Tengri'nin Çocukları - Ahmet Taşağıl
Bana kalırsa listenin en önemli kitabıdır. Akademik anlamda, spesifik konuda çok daha detaylı kitaplar mevcut, onları da listede görebilirsiniz fakat bu kitabın özelliği ise hem popüler tarzda yazılmış yani insanı kesinlikle sıkmıyor hem de bütün Orta Asya tarihini baştan sona yani Hunlardan Kırgız, Kazak, Hazarlar gibi diğer Türk devletlerine kadar o kadar güzel açıklıyor ki tam anlamıyla bir başucu kitabı.
Türk adının ortaya çıkışından ilk Türk yurduna, Türkiye adının ilk kullanımına, Hunlardan Göktürk ve Göktürk sonrası diğer Türk devletlerine ve bu bunların yaşantısına kadar her konuda bilgi alabileceğiniz en önemli kitap. Kitabın içeriği o kadar geniş ki, ufak bir paragrafla anlatmak yetemeyeceği için mutlaka ve mutlaka alıp okumanızı tavsiye ediyorum.

Avrupa Hunları – Ali Ahmetbeyoğlu


Avrupa Hunları - Ali Ahmetbeyoğlu
Bizde efsanelere konu olan bir diğer dönem ise Attila ve Avrupa Hunlarıdır. Yine efsanelerden uzak olarak Bizans, Latin ve Çin gibi doğu kaynaklarındaki yazılı bilgilere göre, Avrupa Hunları kimdir, nedir, ne yapmışlardır, nasıl yaşamışlardır, önemleri nedir gibi soruların detaylı cevabını öğrenebileceğiniz, belki de burada yapılmış en büyük ve geniş kapsamlı çalışma.
Attila ve dönemini tam olarak öğrenmek isteyenlerin başvurması gereken ilk kitap.

Sorularla Eski Türk Tarihi – Ali Ahmetbeyoğlu

Sorularla Eski Türk Tarihi - Ali Ahmetbeyoğlu

Bir önceki "Ne okumalıyım - Osmanlı Tarihi" yazımda sürekli başvurduğum başucu kitabım olarak Erhan Afyoncu’nun Sorularla Osmanlı İmparatorluğu kitabını vermiştim. İşte İslamiyet öncesi ve Orta Asya Türk tarihi konusunda da başucu kitabım, Ali Ahmetbeyoğlu’nun Sorularla Eski Türk Tarihi kitabı.
Önceki yazımı okuduysanız sebebini az çok tahmin ediyorsunuzdur; Türk kimliği ve coğrafyası, Türkistan dünyası, Avrupa’daki Türkistan yani Türk devletleri, hayat ve yaşayışı gibi neredeyse tüm İslamiyet öncesi Türk tarihini ele alan, akla gelmiş ve muhtemelen gelebilecek olan tüm sorulara cevap vererek merak ettiğiniz konular hakkında gayet sağlıklı bilgi almanızı sağlayan muazzam bir kitap.
Eski Türk tarihine meraklı olan kişilerin mutlaka almasını önereceğim bir kitap.


Share:

2 yorum:

  1. Hocam DH den geldim.(ibn arabi)
    Gerçekten çok başarılı bir blogunuz var.Son zamanlarda Dini ve Tarihi araştırmalar üzerine yoğunlaşmayı
    çok istiyorum.Bu yazılarınız gerçekten çok faydalı

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Çok teşekkür ederim. Malum, forumda senelerdir yazıyorum. Madem orada yazıyorum, parça parça orada durup kaybolacağına toplu dursun, belki birileri faydalanır dedim. Bir işe yarıyorsa, gerçekten memnun olurum :)

      Sil

Tavsiye Edilen Sayfalar