16 Mayıs 2016

The Sardar's Procession, Kenan Evren ve Zeytun Ayaklanması

The Sardar's Procession, Kenan Evren ve Zeytun Ayaklanması


Bahsi geçen parçanın bestekarı  Mikhail Mikhailovich Ippolitov-Ivanov

Anne tarafı Maraşlı ve şehirde de bilinen sayılan bir aileden birisi olarak ailemde de ara ara duyduğum bir olaydır ama bu olayın dönüp dolaşıp Kenan Evren'e bağlanacağını hiç düşünmezdim.

1862 yılından itibaren Maraş'da ve özellikle Zeytun'daki Ermeni çeteciler birçok defa isyana ve ayaklanmaya kalkışmışlardır ve her defasında da bu olaylar bastırılmıştır. 

En son 1891 yılında bir sıra ayaklanma başlamış ve birkaç yıl içinde Anadolu geneline yayılmıştır ve sonunda da 1895 yılında zirveye ulaştığı noktada dönemin hükümdarı Sultan 2. Abdülhamid oldukça kanlı bir şekilde bu olayları bastırmış hatta daha sonraları bu olaylar bazı kişiler tarafından Hamidiye Katliamları olarak adlandırılmıştır. 

İşte tam o sıralarda babası Rus annesi Ermeni olan bir bestekar da 1894 yılında yapmaya başladığı bestelere Anadolu Türk ve Pers ezgileri daha doğrusu şark ezgileri katmaya başlar ve müzikal açıdan gerçekten çok güzel marşlar çıkar ortaya "From Caucasian Sketches" adı altında ve bunların arasında Turkish Fragments isimli bir bölüm ve bu bölümün son parçası da The Sardar's Procession isimli marşdır. 




Bu parça ise Zeytun'daki "şanlı Ermeni çeteci" liderinden esinlenerek hazırlanıyor. Malum, bu Zeytun ayaklanması bastırılana kadar Maraş'ın içinde ve o dönem Maraş'a bağlı olan Zeytun bölgesinde Türk ve Müslüman nüfus Ermeni çetecileri tarafından kırılıyor ve katlediliyordu. İşte bu sözü geçen beste de o olaylar üzerine bestelenmiş ve bahsi geçen Serdar da bizim Osmanlı'da adı geçen başarılı komutanlar olan Serdarlar değil Ermeni çeteci liderleri anlatıyor ve marşın ismi olan Sardar's Procession da Serdar'ın geçişi, geçidi yahut geçit töreni anlamına gelir ve bunun da esin kaynağı o Ermeni liderlerin katledilen Türkler'in cesetlerinin üzerine basa basa geçişleridir. 


Aradan neredeyse 100 sene geçiyor ve hadise unutuluyor tabii. 1980'de darbe oluyor ve Kenan Evren başa geçiyor herkesin bildiği gibi. Başta kaldığı dönemin ilk yıllarında yani 1981-82 gibi Kenan Evren her yapacağı konuşma öncesinde askeri gelenek gereğince bir marş çalınıyor gerek gittiği yerlerde gerek de Trt'de verilen konuşmaları öncesinde olsun ve hem doğu ezgileri içerdiğinden hem de gerçekten beste olarak çok güzel bir eser olduğundan hem bandoda hem televizyonda bir müddet bu marş kullanılıyor. 
Bir süre sonra yanlış hatırlamıyorsam Milliyet olması lazım, bir haber çıkıyor ve bu marşın aslında ne olduğu anlatılıyor. Tabi bizimkilerin bir art niyeti olduğundan değil bilgisizlikten ileri gelen bir durum bu ama haber üzerine gazete 3 veya 5 gün kadar kapatılıyor fakat o tarihten sonra o marş da bir daha kullanılmıyor.


Share:

0 yorum:

Yorum Gönder

Tavsiye Edilen Sayfalar